Viêm màng não mô cầu BC là gì?

Viêm màng não mô cầu BC là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền qua đường hô hấp. Theo thống kê của tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có khoảng 1,2 triệu ca viêm màng não do não mô cầu, trong đó có khoảng 50% ca tử vong nếu không được kịp thời điều trị. Dù cho có được điều trị, mỗi năm trên thế giới vẫn có 135.000 ca tử vong, chiếm đến 15% số ca mắc. Tỷ lệ mắc viêm màng não mô cầu tại Việt Nam lên đến 2,3/100.000 dân.Viêm màng não mô cầu là 1 trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất đất nước, với 0,03/100.000 dân. Bệnh nguy hiểm khi gây tử vong chỉ trong 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng đầu tiên và cứ 2 trong số 10 người mắc bệnh sẽ gặp các di chứng như liệt, điếc, thiểu năng trí tuệ… suốt đời.

Nguyên nhân gây bệnh não mô cầu BC

1. Vi Khuẩn Neisseria Meningitidis huyết thanh B và C

Vi khuẩn não mô cầu (Neisseria Meningitidis) là vi khuẩn thường trú trong mũi và hầu họng của người bình thường, chỉ chờ điều kiện thích hợp (hệ miễn dịch bị suy giảm, điều trị thuốc ức chế miễn dịch…) để tấn công gây bệnh và diễn tiến nhanh chóng, g...

2. Bệnh lây truyền qua đường nào?

Vi khuẩn não mô cầu dễ lây từ người này sang người khác qua đường hô hấp, giọt bắn, tiếp xúc gần; khi người lành hít phải các giọt bắn nhiễm vi khuẩn từ người bệnh lúc nói chuyện, hắt hơi, ho. Khả năng lây truyền bệnh qua tiếp xúc gián tiếp với đồ vật nhiễm mầm bệnh hiếm khi xảy ra.

3. Ai có nguy cơ cao bị lây nhiễm và mắc bệnh viêm màng não mô cầu?

Nhóm trẻ dưới 1 tuổi là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh viêm màng não mô cầu BC cao nhất so với các nhóm tuổi khác, đặc biệt là nhóm dưới 5 tháng tuổi. Ở giai đoạn đầu, viêm màng não mô cầu không có triệu chứng đặc trưng, biểu hiện như tình trạng cảm, ho,...

Triệu chứng viêm màng não mô cầu BC

Viêm màng não mô cầu BC nói riêng và do các nhóm huyết thanh khác nói chung đặc trưng bởi các triệu chứng như tử ban (nốt ban đỏ) hình sao, nôn vọt, cứng cổ, sợ sáng,… Tuy nhiên, các triệu chứng bệnh giai đoạn đầu thường không rõ ràng và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh do virus thông thường, dẫn đến việc chẩn đoán sai, tỷ lệ tử vong cao lên đến 50% nếu không được điều trị.Mặt khác, “người lành mang trùng” là những người mang vi khuẩn não mô cầu, nhưng không biểu hiện triệu chứng chiếm tỷ lệ cao. Đây được xem là nguồn phát tán mầm bệnh khó kiểm soát. Tỷ lệ người lành mang trùng có thể gia tăng lên đến 50% khi dịch bệnh xảy ra.

Các biến chứng nguy hiểm của viêm màng não BC

Bệnh gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho người bệnh như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, viêm khớp, viêm tai giữa, viêm màng ngoài tin. Trong đó viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết là hai biến chứng thường gặp và diễn tiến đột ngột nhất, có khả năng dẫn đến tử vong trong vòng 24 giờ.Đó là chưa kể đến 20% bệnh nhân sống sót sau viêm màng não do não mô cầu phải gánh chịu nhiều di chứng về thể chất và tinh thần như cắt cụt chi, điếc, mù lòa, rối loạn tâm lý, thiểu năng trí tuệ… Từ đó để lại gánh nặng lớn về tinh thần, kinh tế cho người bệnh và người thân trong gia đình và xa hơn nữa là gánh nặng cho xã hội.

Biện pháp phòng ngừa viêm màng não mô cầu BC

Có 13 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh, trong đó có 6 nhóm huyết thanh thường gặp và nguy hiểm nhất (A, B, C, Y, W-135, X). Tại Việt Nam, đã có vắc xin phòng ngừa cho 5 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh não mô cầu xâm lấn nguy hiểm là A, B, C, Y, W-135, trong đó có vắc xin phòng viêm màng não mô cầu nhóm BC.

1. Tiêm vắc xin ngừa viêm màng não mô cầu BC

Chi phí cho việc tiêm vắc xin không hề đáng kể so với chi phí điều trị và phát sinh nếu mắc viêm màng não do não mô cầu BC. Để phòng ngừa não mô cầu khuẩn BC, trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn đến 45 tuổi có thể tiêm vắc xin VA-Mengoc-BC (CuBa) do hãng Fi...

2. Giữ vệ sinh mũi họng

Vi khuẩn não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp. Chúng xâm nhập niêm mạc mũi, họng sau đó nhân lên và gây bệnh viêm màng não mô cầu BC cho cơ thể. Do đó, giữ vệ sinh mũi họng giúp hạn chế nguy cơ nhiễm trùng do não mô cầu khuẩn và các mầm bệnh truyền nhiễm lây qua đường hô hấp khác.

3. Tránh tiếp xúc với người đang mắc bệnh

Bệnh viêm màng não mô cầu BC có khả năng lây lan cao. Bên cạnh chú ý giữ vệ sinh mũi họng, người dân cần tránh tiếp xúc với người bệnh. Đeo khẩu trang tại các cơ sở y tế, các phương tiện công cộng và các địa điểm đông người. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Phương pháp chẩn đoán bệnh não mô cầu BC

Để chẩn đoán chính xác viêm màng não mô cầu BC, bên cạnh các triệu chứng đặc trưng của bệnh, các bác sĩ còn dựa vào kết quả xét nghiệm để đánh giá tình trạng và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Từ đó, có hướng xử trí kịp thời. Các phương pháp xét nghiệm viêm não mô cầu BC gồm: Chụp CT, chụp cộng hưởng từ MRI, xét nghiệm máu, cấy máu, xét nghiệm dịch não tủy, nhuộm soi dịch hầu họng.

Điều trị viêm màng não mô cầu BC

Viêm màng não do não mô cầu là bệnh lý diễn biến nhanh, khó lường; do đó, cần được điều trị kịp thời, đúng cách. Đầu tiên, khi đã xác định được mầm bệnh, các bác sĩ sẽ tiêm kháng sinh vào tĩnh mạch bệnh nhân nhằm ức chế sự nhân lên của vi khuẩn. Sau kh...